Ֆիզիկա՝ լաբոռատոր աշխատանքներ

Գազերի ճնշումը

 Գազը բաղկացած է հսկայական քանակությամբ մոլեկուլներից, այդ պատճառով նրանց բախումների թիվը չափազանց մեծ է։ Առանձին մոլեկուլի բախման ուժը թեև թույլ է, բայց բոլոր մոլեկուլների ազդեցությունն անոթի պատերին զգալի ճնշում է առաջացնում։
 Գազի ճնշումն անոթի պատերի (և գազի մեջ գտնվող մարմնի) վրա պայմանավորված է գազի մոլեկուլների հարվածներով: Ուսումնասիրությունները ցույց են տալիս, որ  գազը նույն մեծության ճնշում է գործադրում բոլոր ուղղություններով։
Եթե գազի զանգվածն ու ջերմաստիճանը մնում են անփոփոխ, ապա գազի ծավալի
փոքրացման դեպքում  նրա ճնշումը մեծանում է, իսկ ծավալի մեծացման դեպքում՝ փոքրանում:
Օրինակ
Բազմաթիվ փոքրիկ անցքեր ունեցող սնամեջ գունդը միացնենք մխոցավոր խողովակին։ Գունդը ջրով լցնենք և ճնշումը մեծացնելու համար մխոցը ցած սեղմենք։ Ջուրը կսկսի դուրս թափվել ոչ միայն այն անցքերից, որոնք մեր գործադրած ուժի ուղղության վրա են գտնվում, այլև միաժամանակ մնացած բոլոր անցքերից։ Ընդ որում, ջրի ցայտող շիթերի ճնշումը, որը պայմանավորված է արտաքին ճնշումով, բոլոր ուղղություններով նույնը կլինի։
Նույնպիսի արդյունք կստանանք նաև այն դեպքում, եթե ջրի փոխարեն ծուխ օգտագործենք:

Հեղուկների ճնշումը

Հեղուկներն ու գազերը բոլոր ուղղություններով փոխանցում են ոչ միայն իրենց վրա գործադրվող արտաքին ճնշումը, այլև այն ճնշումը, որ գոյություն ունի իրենց ներսում սեփական մասերի կշռի շնորհիվ։ Հեղուկի վերին շերտերը ճնշում են գործադրում միջին շերտերի վրա, միջին շերտերը՝ ստորին շերտերի վրա, վերջիններս էլ՝ հատակի վրա։
Հիդրոստատիկ ճնշման բանաձևն է ՝ p=ρgh, որտեղ  ρ -ն՝ հեղուկի խտությունն է, հ -ը հեղուկի սյան բարձրությունը՝ g=9,8Նկգ

Պինդ մարմիների հեղուկների և գազերի ճնշումը

Ուժի ազդեցուցության արդյունքը կախված է ոչ իայն դրա մոդուլից, ուղությունից և կիրառման կետից այլև այն մակերևույթի մակերեսից որին ուղղահայաց ազդում է ուժը: Այսպիսով այն մեծությունը որը հավասար է մակերևույթին ուղղահայաց ազդող ուժի հարաբերությանը այդ մակերևույթի մակերեսին կոչվում է ճնշում

Ճնշում = ուժ / մակերես  p = f / s

F – մակերևույթայն ուղղահայաց ազդող ուժը

P – կշիռ

S – մակերես

Համեմատել չորսուների գործադրած ճնշումները ա և բ դեպքերում:

Եթե ունեմ երկու …  որոնք գործադրում են նույն ուժը` F1 = F2, բայց S1 փոքր է S2 ից P1 փոքր է P2 ից

Որպես ճնշման իավոր ընդունում են այն ճնշումը, որը գորադրում է 1Ն ուժը 1մ^2 մակերեսով մակերևույթի վրա` այդ մակերևույթին ուղղահայաց ազդելով:

Ճնշման միավորը 1 պասկալն է ի պատիվ ֆրանսիացի գիտնական Բլեզ Պասկալի

1 Պա ճնշումը ` է գործադրում 100 գ զանգվածով կռաքարը ուղղահայաց ազդելով 1մ^2 մակերեսի վրա:

Գազի ճնշումը

Հայտնի է որ գազի մոլեկուլներն անկանոն շարժվում ե: Իրենց շարժան ընթացքում բախվում են միմյանց, ինչպես նաև այն անոթի պատերին, որում գտնվում է գազը:

Գազում ճնշումը անոթի պատերի վրա պայմանավորված է գազի մոլեկուլների հարվածներով: Գազը բնութագրող մեծություններն են  գազի ծավալը`V,զանգվածը`m, ջերմաստիճ. `t

Որպեսզի տեսնենք թե գազում ճնումը ինչպես է փոփոխվում կախված նրա ծավալի զանգվածից, պետք է հաստատուն պահել երկու մեծությունները և փոփոխել նրանցից մեկը:

Դեպք առաջին`Դիտարկենքթե ինչպես է կախված ճնշումը ծավալից հաստատուն պահելով մյուս մեծությունները

Լեոնարդո Դավինչի

Related image

Լեոնարդոն ծնվել է 1452թ. ապրիլի 15-ին գիշերվա ժամը 3-ին Տոսկանայի լեռնային Վինչի քաղաքում՝ Առնո գետի ստորին հովտում՝ Ֆլորենցիայի հանրապետությունում: Ինչպես նշում է Անջելա Օտտինո դելա Կիեզան, նրա ծնունդը գրանցվել է Լեոնարդոյի հայրական պապի՝ Սեր Անտոնիոյի օրագրում: Նա մեծահարուստ ֆլորենտացի նոտար Մեսեր Պիերո Ֆրուոզինո դի Անտոնիո դա Վինչիի և գյուղացի Կատերինայի արտամուսնական որդին էր: Ենթադրվում է, որ Կատերինան կարող էր լինել Միջին Ասիայից կամ Միջերկրածովյան ավազանից բերված ստրկուհի: Ըստ Վինչիում Լեոնարդո դա Վինչիի թանգարանի տնօրեն Ալեսանդրո Վեզոսիի՝ ապացույցներ կան, որ Պիերոն ուներ Կատերինա անունով միջինասիացի ստրկուհի: Ըստ լուրերի, Լեոնարդոյի մատնահետքի ուսումնասիրությունները ցույց են տվել, որ նա ունի միջինասիացու արյուն:Հոդվածում որպես ապացույց նշվում է, որ միջինասիական ծագում ունեցող մարդկանց 60%-ը Լեոնարդոյի վերստեղծված մատնահետքի հետ ունի պտույտների ընդհանրություն: Հոդվածը նաև նշում է, որ ոմանք դեմ են այս պնդմանը, քանի որ նրանց կարծիքով այսպես հնարավոր չէ գուշակել մարդու ռասան, առավել ևս, երբ միայն մեկ մատի մատնահետքն է հաշվի առնվել:Լեոնարդոն ազգանուն չուներ, դա Վինչին պարզապես նշանակում է Վինչիից: Նրա ամբողջական անունն էր Լիոնարդո դի սեր Պիերո դա Վինչի, որը նշանակում է Լեոնարդո՝ Վինչիի մեսսեր Պիերոյի որդի: Սեր (մեսսեր) նշանակում էր, որ Լեոնարդոյի հայրը ազնվական էր:

Լեոնարդոյի մանկությունից քիչ բան է հայտնի: Նա իր կյանքի առաջին 5 տարիներն անցկացրել է Անկիանո գյուղակում՝ իր մոր տանը, իսկ 1457թ-ից ապրել է իր հոր, հորական ծնողների և հորեղբոր տանը՝ Վինչի փոքրիկ քաղաքում: Նրա հայրն ամուսնացած էր 16-ամյա Ալբիերա Ամադորիի հետ, ով շատ էր սիրում Լեոնարդոյին, բայց երիտասարդ հասակում մահանում է 1465թ-ին՝ առանց երեխա ունենալու: Երբ Լեոնարդոն 16 տարեկան էր (1468), նրա հայրը կրկին ամուսնանում է 20-ամյա Ֆրանչեսկա Լանֆրեդինիի հետ, ով նույնպես առանց երեխա ունենալու մահանում է: Պիերոյի օրինական ժառանգները ծնվել են նրա երրորդ կնոջ՝ Մարգերիտա դի Գուլյիելմոյից (նա 6 երեխա է ունեցել՝ Անտոնիո, Ջուլիան, Մադդալենա, Լորենցո, Վիոլանտե և Դոմենիկո) և չորրորդ ու վերջին կնոջից՝ Լուկրեցիա Կորտիջանիից, ով նույնպես 6 երեխա է ունեցել՝Մարգերիտա, Բենեդետտո, Պանդոլֆո, Գուլիելմո, Բարտոլոմեո և Ջովաննի:

Ընդհանուր առմամբ, Լեոնարդոն ուներ 12 խորթ քույր ու եղբայր, ովքեր շատ ավելի երիտասարդ էին, քան նա (վերջինը ծնվեց, երբ Լեոնարդոն 40 տարեկան էր), և նրանց հետ գրեթե չէր շփվում, բայց հոր մահվանից հետո, նրանք դժվարություններ ստեղծեցին ժառանգության հարցում:

Լեոնարդոն ոչ պաշտոնապես սովորել է լատիներեն, երկրաչափություն և մաթեմատիկա: Հետագայում, Լեոնարդոն արձանագրել է իր մանկությունից միայն 2 միջադեպ: Առաջինը, որը նա նախանշան էր համարում, այն էր, երբ օդապարուկը երկնքից ընկավ և սավառնեց իր օրորոցի վրա, իսկ դրա փետուրները դիպան նրա դեմքին:Երկրորդը տեղի է ունեցել, երբ նա հետազոտում էր լեռները: Նա հայտնաբերեց մի քարանձավ և վախենում էր, որ հնարավոր է մի մեծ հրեշ թաքնված լիներ այնտեղ, և միևնույն ժամանակ նրան հետաքրքրում էր, թե ինչ կա այնտեղ:

Լեոնարդոյի մանկությունը պատմաբաններին ենթադրությունների տեղ է տվել:Վերածննդի նկարիչների 16-րդ դարի կենսագրագիր Վազարին պատմում է երիտասարդ Լեոնարդոյի մասին: Մի գյուղացի շրջանաձև վահան է պատրաստում ինքն իր համար և տալիս է Սեր Պիերոյին, որպեսզի ներկի: Լեոնարդոն նկարում է կրակ արտանետող հրեշի, որն այնքան սարսափազդու էր, որ Սեր Պիերոն այն վաճառում է մի ֆլորենտացի արտ դիլերի, ով այն վաճառում է Միլանի դուքսին: Միևնույն ժամանակ, շահույթ ստանալով, Սեր Պիերոն գնում է մի վահան, որին նկարված էր նետով խոցված սիրտ, և այն տալիս է գյուղացուն:

 

 

Ֆիզիկական մեծությունների չափումներ

Image result for Չափիչ սարքեր

Ֆիզիկական մեծությունների չափումներ: Չափելուսարգի բաժանման արժեքի որոշում: Չափել ֆիզիկական մեծություն նշանակում է այն համեմատել տվյալ մեծության համար միավոր ընդունված համասեռ մեծություն: Երկարությունը ֆիզիկական մեծություն է նրա համար, որպես միավոր, միավորների միջազգային համակարգում ընդունել են պլատիմի և իրիգիձիումի համաձուլվածքից պատրաստված ձողի վրա պատահականորեն արված երկու խազերի մջև եղած հատվածը: Այդ հիմնական միավորը անվանել են մեկ մետր (1մ) հիմնական միավորից բացի օգտագործվում է նաև 1 մետրի մասնակի և բազմակի: Մասնակի միավորները կոչվում են 1 մետրի մասն կազմող միավորները: 1դց, 1մլ, 1սմ, 1 միկրոմետր, 1նմ, 1a:

Բազմակի միավորներ են կոչվում տվյալ միավորի 100 և1000 անգամ մեծ միավորներն են: Երկարությունը չափելիս օգտագործում ենք տեղադրման մեթոդը: Երկարությունը չափելու համար, ծայրը ծայրին տեղադրում ենք չափվող երկարության մեջ, համեմատելով չափանմուշի երկարության հետ տեսնում ենք, թե քանի անգամ է չափվող երկարությունը մեծ կամ փոքր չափանմուշից: Որպես երկարության չափման գործիք համարվում են տարբեր տեսակի քանոններ, մետաղյա և տարբեր չափաժապավեն: Տվյալ մեծության չափող գործիքների վրա արված նրբագծերը և նրանց դիմաց գրված թվերը միասին անվանում են սանդղակ:

 

Լաբարատոր Աշխատանք

Image result for Չափագլաններ

Անկանոն մարմնի ծավալի որոշում։ Անհրժեշտ նյութեր՝ չափագլան, անկանոն ձև ունեցող իր և ջուր։ Չափագլանում լցնում ենք այնքան ջուր, որ մարմինը սուզվի։

C=100-50։25=2սմ3

V1=56սմ3

V2=80սմ3

V=V2 -V1= 80սմ3-56սմ3=24սմ3

Գցում եմ 2 մարմինը։

V1=56սմ3

V2=70սմ3

V=70սմ3-56սմ3=14սմ3

29-32

Մեկ կաթիլի ծավալի որոշումը

Related image

լաբարատոր աշխատանք

ներարկիչ սանդղակով, ջուր

աշխատանքի ընթացքը

Վերցնում եմ որոշակի ծավալով ջուր, կաթոցիկի միջոցով հաշվում եմ քանի կաթիլ է այն, որից հետո վերցրած ջրի ծավալը բաժանում եմ կաթիլների քանակին

c-(a -b):/n=(20մլ-10մլ)։10=1մլ

c1=+, — 1մլ։2=+ — 0,5մլ

v=10մլ

n=107

v1=v:n=10մլ։107=0.09մլ

 

Ալբերտ Էյնշտեյն

Պատկեր:Albert Einstein Head.jpg                                          Ալբերտ Այնշտայնը (մարտի 14 1879 — ապրիլի 18 1955) գերմանացի մեծ ֆիզիկոս-տեսաբան, համարվել է 20-րդ դարի ամենամեծ ֆիզիկոսը։ Նրա գիտական հանճարը փայլատակել է ժամանակակից ֆիզիկայի արմատական պրոբլեմների լուծման բնագավառներում։ Մեծ գիտնականի մասին գրվել են հազարավոր գրքեր, տրվել են շատ գնահատականներ։ Եղել է ժամանակակից ֆիզիկայի ամենամեծ դեմքը իր մեծ ու համապարփակ գիտելիքներով, բարդ ու դժվարամարս գաղափարների, տեսությունների և գիտական վարկածների կծիկը բացելու իր անօրինակ ընդունակություններով։ Էյնշտեյնը բացառիկ երևույթ է գիտության պատմության մեջ։ Ծնվել է Ուլմում։ 14 տարեկան հասակում տեղափոխվել է Շվեյցարիա, ուր ավարտել է Ցյուրիխի պոլիտեխնիկումը։ Աշխատել է Պրահայոմ, Բեռլինում։ 1933-ին, հալածվելով Գերմանիայի ֆաշիստական կարգերից, փոխադրվել է ԱՄՆ, ուր մինչև իր կյանքի վերջը աշխատել է Պրինստոնի հեռանկարային հետազոտությունների ինստիտուտում։

Картинки по запросу Ալբեռտ Էնշտեին

Գիտության մեջ նրա մեծագույն նվաճումը հարաբերականության տեսությունն է, որն արմատապես փոխեց մեր պատկերացումները տարածության, ժամանակի և մատերիայի մասին։ Երբ 1921-ին Այնշտայնը Նոբելյան մրցանակի է արժանանում լույսի մասնիկի՝ ֆոտոնի տեսական հայտնագործության ու լուսաէֆեկտի երևույթի քվանտային տեսության ստեղծման համար, իրեն հատուկ հումորով զարմանում է, որ ինքն այդ մրցանակը պետք է ստանար դեռևս 1905 թվին, երբ ստեղծել էր հարաբերականության հատուկ տեսությունը։ Գիտության պատմաբանները նրա հարաբերականության հատուկ տեսությունը դասում են ամենամեծ ֆիզիկական տեսությունների շարքում, Իսահակ Նյուտոնի մեխանիկայից և Ջեյմս Մաքսվելի էլեկտրադինամիկայից հետո։ Այս երեք մեծ հայտնագործությունները դարձան ժամանակակից ֆիզիկայի (1895-1904) հիմնաքարերը, որոնք ապահովեցին առաջատար դերը բնագիտության մեջ։ Նկատի ունենալով, որ մեծ գիտնականի ժառանգությունը վաղուց դարձել է գիտության սեփականությունը, կանգ առնենք միայն նրա այն հայտնագործությունների վրա, որոնց համար նա արժանացել է Նոբելյան մրցանակի։ 1905-ին, ելնելով հարաբերականության հատուկ տեսությունից, նա արտածել է միջուկային ֆիզիկայի մեջ արտակարգ կարևոր, մի հակիրճ, բայց բովանդակալից բանաձև, որը մտել է բոլոր դասագրքերի մեջ։

Картинки по запросу Ալբեռտ Էնշտեին
Վիթխարի նշանակություն ունի լույսի ճառագայթման քվանտային տեսությունը։ Նա տեսականորեն առաջադրել է լույսի մասնիկի՝ ֆոտոնի գաղափարը, որը փորձով հայտնագործվեց 1922 թվականին Ա. Քոմփթոնի կողմից։ Լուսաէֆեկտի ուսումնասիրությամբ զբաղվել են շատ գիտնականներ (Հ. Հերց, Ա. Ստոլետով, Ֆ. Լենարդ և ուրիշներ), սակայն այդ ուշագրավ երևույթի քվանտային տեսության մշակումը տվել է Այնշտայնը։ Նա արտածել է լուսաէֆեկտի հիմնական հավասարումը, որը այլ բան չէ, քան էներգիայի պահպանման և փոխակերպման օրենքը լուսաէֆեկտի գործընթացում։ Ծանոթանալով Այնշտայնի հետ, մեծագույն սրախոս Բեռնարդ Շոուն դիմել է մեծագույն գիտնականին. «Դուք ութ հոգի եք, ընդամենը ութ հոգի»։ Այնշտայնը չի հասկացել նրան, շփոթվել է։ Շոուն շարունակել է. «Պյութագորաս, Պտղոմեոս, Արիստոտել, Կոպեռնիկոս, Գալիլեյ, Կեպլեր, Նյուտոն, Այնշտայն»։Մի քանի փաստեր Ալբերտ Էյնշտեյնի մասին:

 

 

Անկանոն մարմնի ծավալների որոշումը

Картинки по запросу fizika gif

c=(a-b):n=(100-50) :25=50:25=2l

v1=50+-

v2=54+-

v1v2=54-50=4

Ֆիզիկական մեծությունների չափումներ, սարգի բաժանման արժեքի որոշում։ Չափի ֆիզիկական մեծություն չափել նշանակում է այն համեմատել տվյալ մեծության հհամար միավոր ընդունված համասեռ։ Երկարությունը ֆիզիկական մեծություն է նրա համար որպես միավոր, միավորների միջազգային համակարքում, ընդունել են պլատինի և իրիդիումի համաձուլվածքից պատրաստված ձողի վրա, պատահականորեն արված երկու խազերի միջև եղած երկարությունը։ Այդ հիմնական միավորը անվանել են մեկ մետր, հիմնական միավորից բացի, օգտագործվում է նաև մասնակի և բազմակի միավորները։ Մասնակի միավորներ կոչվում են մեկ մետրի մասը կազմող միավորները,դրանք են, 1սմ, 1 մմ, 1 դմ,1մկռ, 1նմ, 1 Ա,  1մ- 10դմ, 1մ-100սմ,  1մտ- 1000մմ։

Картинки по запросу չափագլաններ

Բազմակի միավորներ են կոչվում տվյալ միավորի հազար կամ հարյուր անգամ մեծ միավորների։ Երկարությունը չափելիս օգտագործում ենք տեղադրման մեթոդից։Երկարության չափելու համար չափանմուշը ծարը-ծայրին տեղադրում ենք չափվող երկարության մեջ, համեմատելով չափանմուշի երկարության հետ տեսնում ենք, թե քանի անգամ է չափվող երկարությունը մեծ կամ փոքր չափումներից, որպես երկարության չափման գործիք համարում ենք, քանոնները և չափաժապավեններ։ Տվյալ մեծությանը չափիչ սարքերի վրա արված նրբագծերը թվերի հետ միասին անվանում են սանդղակ։

Այժմ որոշեմ իմ դիմաց դրված չափագլանում լցված հեղուկի ծավալը և ինձ տրված տարբեր անոթների տարողությունները, նախ պետք է որոշեմ իմ չափագլանի սանդղակի ամենափոքր բաժանման արժեքը։ Դրա համար պետք է գտնեմ սանղակի մոտակա այն երկու գծիկները, որի դիմաց արժեքներ է գրված։ «Մեծ թիվը՝ a- 10մլ, փոքր թիվը՝ b=5,» այնուհետև մեծ արժեքից հանում եմ փոքր թիվը<a-b>, ստացված թիվը բաժանում եմ բաժանումների թվին<5/5>, բաժանման արժեքի բանաձևը c= (a-b)  n= (10-1մլ)։

 

 

Հարցեր և պատասխաններ

1.Ինչ է նշանակում «ֆիզիկա բառը»:

բնության գիտություն

2.Որն է ֆիզիկայի հիմնական խնդիրը. 3.Ինչ է ուսումնասիրում ֆիզիկան

Ֆիզիկան ուսումնասիրում է բնության հիմնարար օրենքները, փորձում է բացատրել դրանց տարբեր դրսևորումները։

4.քննարկել  ինչ է բնությունը

Բնությունը մարդուն շրջապատող ֆիզիկական միջավայրն է

5.ինչ ես հասկանում բնության երևույթ ասելով

Բնություն ասելով ես պատկերացնում եմ, ծառեր, ծաղիկներ կենդանիներ, ջուրըհողըօդը,

ապարներըօգտակար հանածոները և այլ ուրիշ բաեր որոնք շրջապատում է մեզ ։

6.բերել ֆիզիկական երևութների օրինակներ

Ֆիզիկական երևույթներից մեկն է, երբ ջուրը սկզբում պրնդ է, այսինքն սառուց, հետո հեղուկ, երբ սառուցը ջուր է դառնում և վերջապես գազային տեսխով, երբ ջուրը գոլոշիանում է:

7.թվարկել ֆիզիկական երևութների տեսակները

Ես այդքանելլավ չեմ հասկանում ինչ պետք է գրեմ, բայց մտածում եմ, որ խոսքը պինդ հեղուկ և գազայինի մասին է:

8.ինչ է ֆիզիկական մարմինը:Բերեք օրինակներ

Օրինակ՝ գրանիտի կտորը կամ ցորենի հատիկը

9.Ինչ է նյութը:Բերեք օրինակներ:

Այն ամենը, ինչ տեսնում ենք մեր շուրջը, նյութ է։ Այն կառուցված է ատոմներից, որոնք կազմում են ավելի մեծ ու համալիր խմբեր, ինչպիսիք են, օրինակ մոլեկուլները և բջիջները, որոնցից կառուցված են կենդանի էակները։

10.Ինչ է մատերիան

Օբյեկտիվ իրողություն, որ գոյություն ունի մարդկային գիտակցությունից դուրս և նրանից անկախ:

Реклама
%d такие блоггеры, как: