Рубрика: Без рубрики, Պատմություն

Խորհրդային հայաստանի մշակույթը

Գրականություն։ Խորհրդայնացումից հետո Հայաստում գրական կյանքը բավականին հարուստ էր։ Տեղի էր ունենում պայքար նորի և հնի միջև։ Գրական հին սերնդի կողքին (Հովհաննես Թումանյանի, Ավետիք Իսահակյանի, Շիրվանզադեի) հանդես էին գալիս նոր սերունդը (Եղիշե Չարենցը, Ա․ Բակունցը, Մահարին, Վշտունին․․․)։ 1921 թվականի հոկտեմբերի 4-ին Թումանյանը Չարենցին նամակ է ուղարկում, որտեղ նա գրում է, որ մեր աշխարհում այսքան ժամանակ գրականությանն այս չափ ուշադրություն չէին տվել։  1920-ական թվականին Հայաստանում ծավալվեց պրոլետերական գրական շարժումը, գործում էին գրական տարբեր խմբակներ, որոնք բանավիճում էին միմյանց հետ։ Նույնիսկ կար առաջարկ, որ ամբողջողջովին մերժեն նախահեղափոխական գրական ժառանգությունը, բարեբախտաբար դա հետագայում վերանայվեց։

1932 թվականին ստեղծվեց Հայաստանի գրողների միությունը։ Այդ պահանջարկով հանդես եկավ Եղիշե Չարենցը։ Ամենապոհեմ ստեղծագործության մեջ նա ասում է, որ ամենալավ բանաստեղծը ժողովուրդն է, ով ստեղծել է պոեմը, հոգևոր և նյութական պահանջը։ Արձակ բնագավառում հանդես եկան Ա․ Բակունցը, Զորյանը, Թոթովենցը, Դեմիրճյանը։ Հայրենասիրական և մարտական ոգին ինչպես միշտ կար։ Հայրենական պատերազմի օրերին 40 գրողներ ռազմաճակատում կռվում էին, բայց մեկ է ստեղծագործում էին։ Պատերազմին նվիրված քնարերգության օրինակ է Ավետիք Իսահակյանի Ռազմակոչը։ 1944 թվականին Հովհ․ Շիրազը հրատարակեց իր Բիբլիական պոեմը, նույն թվականին Դեմիրճանը հրատարակեց իր Վարդանանք պոմը, իսկ Զորյանը՝ Պապ թագավոր պոեմը։ Դրանք վեհ հայրենասիրության գաղափարներ էին։ Այսպիսով պատերազմական շրջանում ստեղծված գեղարվեստական շատ արժեքներ մտան հայ գրականության ֆոնդը։

Թատրոնը և կինոարվեստը։  Հայաստանի խորհրդայնացումից հետո թատրոնն արժանացավ պետական հոգածության։ 1922 թ․ Սունդուկյանի Պեպո պիեսի բեմադրությամբ էլ սկսվեց առաջին պետական դրամատիկական թատրոնի գործունեությունը։ Այն հետագայում կոչվեց Սունդուկյանի անունով։ Այստեղ շատ նշանավոր մեծեր ծավալել են իրենք գործունեությունը, նրանցից են ՝ Հասմիկը, Հովհաննես Աբելյանը, Արուս Ոսկանյանը, Վահրամ Փափազյանը, Հրաչյա Ներսիսյանը և այլն․․․ 1928թ․ Գյումրիում ռեժիսոր Վարդան Աճեմյանի ղեկավարության բացվեց պետական թատրոն։ Հետագայում պետական թատրոն բացեվեց նաև Վանաձորում, Կապանում, Արտաշատում․․․

1929 թվականին բացվեց պատանի հանդիսատեսի թատրոնը։ 1937 թվականին հիմնադրվեց ռուսական դրամատիկական թատրոնը։ Թատերական կյանքը շարունակվեց նաև պատերազմի շրջանում։ 1942 թվականին Երևանում հիմնադրվեց Հ․ Պարոնյանի անվան երաժշտական կոմեդիայում թատրոնը, իսկ 1944 թվականին՝ թատերական ինստիտուտը։ 1920ճ-ական թթ․ հիմնադրվեց նաև ազգային կինեմատոգրաֆիան։  1925թ․ ցուցադրվեց առաջին կինոտոգրաֆիան՝ Նամուսը, իսկ 1935-ին՝ Պեպո հայկական առաջին հնչյունային կինոնկարը, որի ռեժիսորն էր Համո Բեկնազարյանը, և հենց նրա անունով էլ կոչեցին Հայկինոն։ 1944թ․ Հայկինոն նկարահանեց Մի անգամ գիշերով և Դավիթ Բեկ ֆիլմերը։

Կերպարվեստը և երաժշտությունը։  1920-ական թվականներին ստեղծագործում էին Մարտիրոս Սարյանը, Սեդրակ Առաքելյանը, Եղիշե Թադևոսյանը, Ստեփան Աղանջանյանը, Հակոբ Կոջոյանը, Փանոս Թերլեմեզյանը։ 1922 թվականին Երևանում հիմանդրվեց գեղարվեստի դպրոցը։ 1935 թվականին կազմակերպվեց Հայաստանի կերպարվեստի թանգարանը։ 1932թ․ ստեղծվեց Հայաստանի խորհրդային կերպարվեստագետների միությունը։ Խորհրդահայ նկարչության զարգացման գործում առանձնապես մեծ է մեր ժամանակների մեծագույն նկարիչ Մարտիրոս Սարյանի դերը։ Հայ քանդակագործներից աչքի ընկան Սերգեյ Մերկուրովը, Արա Սարգսյանը, Երվանդ Քոչարը։

Մեծ հայրենական տարիներին տարբեր քաղաքներից Երևան էին եկել նկարիչներ Դմիտրի Նալբանդյանը, քանդակագործ Նիկողայոս Նիկողոսյանը և ուրիշներ։ Արա Սարգսյանը կերտեց Մեսրոպ Մաշտոցի և Սահակ Պարթևի քանդակները։ 1920-1930-ական թվականները վերելք ապրեց երաժշտական կյանքը։ Ղրիմից Հայաստան եկած նշանավոր կոմպոզիտոր Ալեքսանդր Սպենդարյանը դրեց հայկական ազգային սիմֆոնիայի հիմքը։ 1932 թ․ստեղծվեց պետական ֆիլհարմոնիան։ 1938 թվականին Ալ․ Սպենդարյանի Ալմաստ օպերայի ներկայացմամբ բացվեց նույն հեղինակի անունը կրող օպերայի և բալետի պետական թատրոնը։ Հայ երաժշտական արվեստի զարգացման գործում մեծ դեր է ունեցել Արամ Խաչատրյանը։ Համաշխարհային ճանաչում է ստացել Գայանե բալետը։ Ժամանակի նշանավոր երգիչներից էին Հայկանուշ Դանիելյանը, Շարա Տալյանը և ուրիշներ։ Հ․ Դանիելյանին առաջինը շնորհվեց ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստուհու կոչումը։ 1938 թվականին Թաթուլ Ալթունյանի գլխավորությամբ ստեղծվեց հայկական ժողովրդական երգի պարի պետական անսամբլը։

Քաղաքաշինությունը և ճարտարապետությունը։ Խորհրդահայ ճարտարապետության ամենանշանավոր դեմքը Ալեքսանդր Թամանյանն է։ 1924 թ․ նա կազմեց Երևանի գլխավոր հատակագիծը։ Թամանյանի նախագծով կառուցվեցին Երևանի առաջին հէկը, օպերայի և բալետի թատրոնի, հանրային գրադարանի և մի շարք բուհերի շենքերը։ 1932թ․ ստեղծվեց ճարտարապետների միությունը։ Նշանավոր ճարտարապետեր էին Մարկ Գրիգորյանը, Կարո Հալաբյանը, Գևորգ Քոչարը, Միքայել Մազմանյանը։ Այսպիսով 1920-1940 թվականներին խորհրդային մշակույթը հասավ մեծ նվաճումների։

Рубрика: Без рубрики, Պատմություն

Խորհրդային Հայաստանը 1921-40-ական թթ

1․ Հասարակական քաղաքական կյանքը:

Այդ ժամանակ իշխանությունը Ստալինի ձեռքն էր, նա բռնապետ էր և մտածում էր միայն իր մասին, Խորհրդային Միության երկրների փողոցներում ամենուրեք իր նկարներն էին, իր պաստառները, իր արձանները, նրա մասին բանաստեղծություններ և այլն․․․ քանի որ նա աթեիստ էր բոլոր քրիստոնեական կառույցները քանդել էր տալիս և այլն․․․ նա խոստացել էր Հայաստանին, որ նախորդ իշխանության, այսինքն ՀՅԴ-ի ոչ մի անդամի վնաս չի տա, բայց չկատարեցին նրանց խոստումը, և սպանում էին հայ շատ մեծերի, մտավորականների, սպաների և այլն․․․

2․ Քաղաքական բռնությունները։

Խորհրդային միությունը միակարծիք էր, այսինքն ոչ մի քաղաքացի իրավունք չուներ կարծիք հայտնել, միայն Ստալինն էր որոշում, և այն մարդիկ, ովքեր դեմ էին դուրս գալիս այդ բռնապետությանը (իշխանությանը), ապա նրանց սպանում էին, կամ աքսորում էին, կամ էլ բանտարկում էին։ Մեզ հայտնի է օրինակ Աղասի Խանջյանը, նա եղել էր առաջին քարտուղարը խորդհրդային միության, բայց երբ դուրս եկավ իշխպանության դեմ ստալինի մոտիկներից մեկը՝ բերիան սպանեց նրան, չնայած մինչև հիմա էլ ասում, որ դա եղել է ինքնասպանություն, սակայն դա սուտ է։ Ձեռբակալեցին նաև Չարենից, իսկ նրա երեխաներին որբ չթողնելու պատճառով տարան մանկատուն։ Չարենցի մոտիկ գրող ընկերներից մեկը եկավ երեխաներից մեկին որդեգրելու և պահելու։ Այդ ամենից հետո այդ գրողին հանեցին այսպես ասած խորհրդային միության գրողների ցանկից։

3․ Սահմանեք ի՞նչ է քաղաքական բռնությունը:Ե՞րբ են սկսվել դրանք և ինչ ընթացք է ունեցել:Ըստ ձեզ դրանք արդարացում ունեն:Հիմնավորե′ք ձեր տեսակետը:

Դրանք ոչ մի արդարացում չունեն, կառավարությունը միայն մի բռնապետ է վարում, ով կառավարում է մի քանի երկրներ, և այդ երկրների ժողովրդի կարծիքը չի լսում, ով էլ որ ձայն է բարձրացնում մահապատժի է ենթարկում, այս ամենից հետո ինչպես կարող են արդարացում ունենալ։ Նրանք սպանեցին շատ մեծերի, մտավորականների, սպաները, հազարավոր մարդկանց աքսորեցին։ 1930-ական թվականները հայերը համարում էին սև օրեր, ստալինը հայերին չէր սիրում, և չէր լսում նրանց կարծիքները, ամերուրեք սպանում էր, մտածելով միայն իր մասին։ Դա ես չեմ համարում իշխանություն, այդպիսի բռնապետեր իրավունք չունեն կառավարելու երկիր։

Рубрика: Без рубрики, Պատմություն

ԽՍՀՄ

1920 թվականի նոյեմբերի 29-ին բոլշևիկները (կարմիր բանակը) Ադրբեջանը խորհրդայնացնելուց հետո, Իջևանից մտան Հայաստան։ Այդ ժամանակ Թուրքիան էլ էր այսպես ասած վրա տվել Հայաստանի վրա, ինչպես արդեն ծանոթ ենք եղել էր թուրք-հայկական պատերազմ։ 1920 թվականի սեպտեմբերի 29-ին քեմալականները գրավեցին  Սարիղամիշն ու Կաղզվանը, հոկտեմբերի 30-ին՝ Կարսը, նոյեմբերի առաջին օրերին՝ Ալեքսանդրապոլը, իսկ դեկտեմբերի 2-ին ռուս-թուրքական հարվածների տակ, ՀՅԴ-ն իշխանությունը խաղաղ ճանապարհով փոխանցեց բաքվում ձևավորված և նոյեմբերի 29-ին Հայաստան մտած Հայհեղկոմին։

Այսպիսով 1920 թվականի դեկտեմբերի սկզբին Խորհրդային Ռուսաստանը բռնազավթում է Հայաստանը, այն վերանվանում Հայաստանի խորհրդային սոցիալիստական հանրապետություն, և այնտեղ հաստատում դրածո վարչախումբ։ Դեկտեմբերի 4-ին Երևան են ժամանում հայ հեղկոմի անդամները, իսկ դեկտեմբերի 6-ին 11-րդ բանակի մի զորամաս։ Երևան հասնելուց հետո բոլշևիկները 11-րդ բանակի օգնությամբ սկսում են իրականացնել զանգվածային բռնագրավումներ, ձերբակալություններ։ Բռնազավթման առաջին ամիսներին բոլշևիկները սպանում են հարյուրավոր հայ սպաների, մտավորականների, Հայաստանի կառավարության անդամների, որոնք հրաժարվում են համագործակցել զավթիչների հետ։ 1921 թվականին բոլշևիկները հազարավոր հայ սպաների և մտավորականների աքսորում են Ադրբեջան և Ռյազան։ Հայաստանի խորհրդային 70-ամյա բռնազավթումն ավարտվում է 1991-ի սեպտեմբերի 21-ին. հայ ժողովուրդը անկախության հանրաքվեով դուրս է գալիս Խորհրդային Միությունից։

Խորհրդային իշխանությունը խոստացել էր ՀՅԴ-ին՝ նախկին իշխանությանը, որ երբ հաստատվի ԽՍՀՄ-ն նրանք չեն սպանի ոչ մի զինվորի, ոչ մի մտավորականի։ Բայց նրանք իրենց խոստումը չպահեցին, փետրվարի 21-ին Սիմոն Վրացյանի գլխավորությամբ հաստատվեց Ազգային Փրկության կոմիտեն։ Նրանք ապստամբեցին ՀայՀեղկոմի հաստատեց բոլշեվիկյան կարգերի դեմ։ Այն տևեց 40 օր, մինչև ապրիլի 2-ը։ 21-ի գիշերը, հենց ապստամբության գիշերը նրանց բանտում խորհրդային իշխանությունը՝ հեղկոմը կացնահարեց, որտեղ զոհվեցին գնդապես Համազասպը, Ղորղանյանը և ուրիշ հայտնի զինվորներ։

Рубрика: Без рубрики, Պատմություն

Հայաստանը ռուս -թուրքական հարաբերությունների ոլորտում

Հայաստանը ռուս -թուրքական հարաբերությունների ոլորտում:/էջ35-37/

Հայաստանի այս անհաջողությունները հնարավորություն տվեցին: Խորհրդային Ռուսաստանին ավելի վճռականորեն իրականացնելու Հայաստանը խորհրդայնացնելու քաղաքականությունը: Հայկական իշխանությունների հետ բանակցություններ վարելու նպատակով Դանիել Բեկ Փիրումյան Կարս 37 Երևան է ժամանում Ռուսաստանի լիազոր ներկայացուցիչ Բորիս Լեգրանի գլխավորած պատվիրակությունը: Երևանի հայ–ռուսական բանակցությունները ավարտվում են հոկտեմբերի 28–ին ստորագրված «Եզրափակիչ որոշման արձանագրությամբ»: Կողմերը պարտավորվում են ստորագրել «Արձանագրությանը» կից հաշտության պայմանագիրը, եթե կատարվեին հետևյալ պայմանները. Ռուսաստանն ու Ադրբեջանը պետք է ճանաչեին Հայաստանի իրավունքները Նախիջևանի և Զանգեզուրի նկատմամբ, իսկ Հայաստանի կառավարությունը պետք է հրաժարվեր Ղարաբաղի նկատմամբ պահանջներից և ընդուներ Ռուսաստանի օժանդակությունը` Թուրքիայի հետ տարածքային հարցերը լուծելու խնդրում: Սակայն պայմանագրի նախագիծը չարժանացավ խորհրդային ղեկավարության հավանությանը: 1920 թ. աշնան վերջին Հայաստանն այլևս ի զորու չէր դիմակայելու քեմալաբոլշևիկյան ճնշումներին: Ռուսաստանի կառավարությունը պահանջում էր «անմիջապես ընդունել խորհրդայնացումը»։ Երկրի համար ստեղծված ծանր իրավիճակը քաղաքական վերաձևումների անհրաժեշտություն
առաջացրեց: Հայաստանի խորհրդարանի` նոյեմբերի 23–ի արտակարգ նիստում վարչապետ ընտրվեց Սիմոն Վրացյանը: Վերջինիս կառավարությունն աշխատեց ընդամենը մեկ տասնօրյակ՝ լինելով Հայաստանի առաջին Հանրապետության վերջին կառավարությունը: Մինչ Հայաստանի նոր կառավարությունը փորձում էր ելքեր որոնել ստեղծված ծանր իրավիճակից, ՌԿ(բ)Կ Կովկասյան բյուրոյի կողմից Բաքվում կազմավորված Հայաստանի Ռազմահեղափոխական կոմիտեն` Սարգիս Կասյանի նախագահությամբ և 11–րդ կարմիր բանակի «զորամասերի ուղեկցությամբ նոյեմբերի 29–ին մտավ Քարվանսարա (այժմ՝ Իջևան) և հռչակեց «Հայաստանի Սոց

  • 1920թ թուրք -հայկական պատերազմը: Ալեքսանդրապոլի պայմանագիրը:էջ/38-41/

Հայաստանի առաջին հանրապետությունն իր տեղը զիջեց երկրորդը համարվող` Հայաստանի
Սոցիալիստական Խորհրդային (հետագայում՝ Հայկական Խորհրդային Սոցիալիստական) Հանրապետությանը: Երևանի հայ–ռուսական համաձայնագրի ստորագրումից և Հայաստանի խորհրդայնացումից մի քանի ժամ անց՝ դեկտեմբերի 2–ի լույս 3–ի գիշերը, այլևս գոյություն չունեցող ՀՀ կառավարության պատվիրակությունը Ալեքսանդրապոլում ստորագրում է թուրք–հայկական հաշտության պայմանագիր, որը նվաստացուցիչ էր հայկական պետության և հայ ժողովրդի համար: Սակայն Երևանի 1920 թ. դեկտեմբերի 2–ի հայ– ռուսական համաձայնագիրը Հայաստանի խորհրդային իշխանություններին իրավական հիմք տվեց չճանաչելու Ալեքսանդրապոլի պայմանագի

  • Գրավոր նարկայացրե′ք ձեր կարծիքը ռուս- թուրքական հարաբերությունների վերաբերյալ:

Ինձ թվում է, որ Ռուսաստանը չպետք է մեր հետ նման ձեր վարվեր, քանի որ նա իբր թե մեր դաշնակիցն է, բայց ավելի շատ իր քայլերը օգնում են թուրքիային մեզ տապալելու համար։ Նրանց հաշտության պայմանագրի պայմաններն ինձ դուր չեկան։

Рубрика: Без рубрики, Կենսաբանություն

Միտոզ

Բջջի կենսացիկլը․ Բջիջն առաջանում է, աճում ու զարգանում և հետո կամ բաժանվում է, կամ էլ մահանում։ Սա է բջջի կյանքի օրինաչափությունը։ Բջիջների առաջացումից մինչև մահը կամ հաջորդ բաժանումը բջջի կենսացիկլն է։ Տարբեր բջիջների կյանքի տևողությունը նույնը չէ։ Օրինակ նյարդային և մկանային բջիջների սաղմնային զարգացման ավարտից հետո դադարում են կիսվել և գործում են օրգանիզմի ամբողջ կյանքի ընթացքում։ Ոսկրուղեղի և էպիթելային հյուսվածքի բջիջներն իրենց ֆունկցիաներն իրակացնելիս արագ մահանում են, ուստի այդ հյուսվածքներում բջիջներն անընդհատ բազմանում են։ Էուկարիոտիկ, ինչպես նաև որոշ պրոկարիոտիկ բջիջների բաժանումը հիմնականում կատարվում է միտոզի ճանապարհով։ Բջջի բաժանման նախապատրաստման, ինչպես նաև միտոզի ընթացքում տեղի ունեցող գործընթացների համախումբը կոչվում է միտոտիկ ցիկլ։  Անընդհատ կիսվող բջիջների մի մասի կենսացիկլը համընկնում է միտոտիկ ցիկլի հետ։ Բջջի կենսացիկլը կազմված է ինտերֆազից և բաժանման փուլերից։

Ինտերֆազ։ ԴՆԹ-ի սինթեզը։ Բաժանման արդյունքում առաջացած նոր բջիջն անցնում է ինտերֆազ և սկսում է նախապատրաստվել ԴՆԹ-ի սինթեզին։ Ինտերֆազի այդ փուլը կոչում են G1 փուլ։ Այդ փուլում բջջում սինթեզվում են ՌՆԹ-ները և սպիտակուցները։ Այնուհետև ինտերֆազի միջին ժամանակահատվածում սկսվում է ԴՆԹ-ի կրկնապատկումը։ ԴՆԹ-ի երկու թելիկները հեռանում են իրարից, և յուրաքանչյուրի վրա վերարտադրվում է ԴՆԹ-ի նոր թելիկներ։ ԴՆԹ-ի կրկնապատկման դերը կայանում է նրանում, որ այս մոլեկուլում գաղտնագրված ժառանգական տեղեկատվությունը անփոփոխ անցնում է մյուս սերունդներին։

ԴՆԹ-ի սինթեզից հետո բջիջը սկսում է նախապատրաստվել կիսվելուն՝ մինտոզին, ինչի համար անհրաժեշտ են նաև ցինտրիոլների կրկնապատկում, բաժանման իլիկի թելիկները կազմող սպիտակուցների սինթեզ և այլն։ Այդ գործընթացներն իրականանում են G2 փուլում։

Միտոզ։ Միտոզը կազմված է չորս հաջորդական փուլերից։ Այն սկսվում է պրոֆազից, որի ժամանակ կորիզը մեծանում է, քրոմոսոմները պարուրվում են։ Դադարում է ՌՆԹ-ի սինթեզը։ Բջջային կոնգտրոնի ցինտրիոլները տարահանվում են դեպի բջջի տարբեր բևեռներ, որոնց միջև ձգվում են բաժանման իլիկի թելիկները։ Պրոֆազի վերջում կորիզաթաղանթն անհետանում է, և քրոմոսոմները հայտնվում են ցիտոպլազմայում։ Միտոզի հաջորդ փուլը անվանում են մետաֆազ։ Մյուս փուլը անվանում են անաֆազում, որի ընթացքում իլիկի ցենտրոմերներին միացած թելիկները քրոմատիդներին ձգում են դեպի բևեռներ։ Միտոզի վերջին փուլում՝ թելաֆազում, բևեռներում հավաքված քրոմոսոմները պարուրվում են և միահյուսվում, վերականգնվում են կորիզները։ Փաստորեն միտոզը բաժանման այնպիսի եղանակ է, որի արդյուքնում գենետիկական տեղեկատվությունը հավասարաչափ բաշխվում է դուստր բջիջների միջև։ Սա ապահովում է բջջից բջիջ, սերնդից սերունդ ժառանգական տեղեկատվության կայուն փոխանցումը։

Рубрика: Без рубрики, Ֆիզիկա

Վոլտաչափ

Էլեկտրական լարում: Վոլտաչափ

Փակ շղթայի յուրաքանչյուր հաղորդչում, նրա մի ծարից մոյւսը լիցք տեղափոխելու ընթացքում էլեկտրական դաշտըկատարում է աշխատանք: Այդ աշխատանքը անվանում են հոսանքի աշխատանք, որը համեմատական է տեղափոխած լիցքի քանակին: Հետևաբար՝ հոսանքի աշխատանքի հարաբերությունը հաղորդչի տեղափոխված լիցքի քանակին հաստատուն մեշություն է և կարող է բնութագրել հաղորդչի ներսում էլեկտրական դաշտը: Այդ հարաբերությունը անվանում են լարում: Լարումն նշանակում են U տառով, իսկ հոսանքի աշխատանքը A տառով:

Լարում անվանում են այն ֆիզիկական մեծությունը, որը բնութագրում է էլեկտրական դաշտը փակ էլեկտրական շղթայի հաղորդիչում և հավասար է այս դաշտի կատարած աշխատանքի հարաբերությունը հաղորդչով տեղափոխված լիցքի քանակին:

larum

Լարմամբ կարելի է բնութագրել ոչ միայն փակ էլեկտրական շղթայի առանձին, այլև ծղթայի կամայական տեղամասում:

Լարման միավորն անվանում են վոլտ: Մեկ վոլտն այն լարումն է, որի դեպքում շղթայի տվյալ տեղամասով մեկ կուլոն լիցք տեղափոխելիս էլեկտրական դաշտը կատարում է մեկ ջոուլ աշխատանք:

Շղթայի որևէ տեղամասի լարումը չափելու համար օգտագործվող սարքը կոչվում է վոլտաչափ: